Raco Bulatović ▪︎ NEPOSTOJANI PREDELI

Ciklus izložbi fotografija „Iz Centra“
Autorka koncepta i kustoskinja: Dunja Brkić

Druga izložba u ciklusu „Iz centra“ predstavlja kustosku posvećenost zaostavštini fotografa Raca Bulatovića koji se čuva u Kulturnom centru Beograda od 2007. godine. Pregledom materijala sa više od 700 fotografija ovog autora, kustoskinja Dunja Brkić je izdvojila one sa temom promena topografija Novog Beograda u vreme nastajanja novog grada, prepoznavši u njima poetiku konstantne promene urbanog pejzaža – nastajanja i nestajanja delova predela, grada, infrastrukture, peščara i drugih elemenata krajolika.

Manje poznat autor, Raco Bulatović (1923-2008) fotografijom se bavio amaterski, za vreme Drugog svetskog rata, a kasnije kao aktivan član foto kluba „Beograd“. Bio je angažovan na poslovima državne bezbednosti, što je u nekoj meri obojilo i njegov fotografski aktivitet, naročito na fotografijama izgradnje Novog Beograda i rekonstrukcije ulica i javnih prostora na desnoj strani reke Save. Snimci izloženi u galeriji Artget fokusiraju se na prikaz stvaranja novog grada, po meri novog modernističkog društva, zanemarujući ili retko stavljajući u kadar one delove tih topografija koje se ruše i nestaju pred idejom progresa.

Na više od 300 fotografija koje se čuvaju u Kulturnom centru Beograda, Bulatović je ispratio izgradnju najvažnijih objekata na Novom Beogradu od početka pedesetih, pa sve do kraja sedamdesetih godina 20. veka. Na tim fotografijama niču obeležja modernističke arhitekture i modernističkog duha novog društva i državne politike. Iz peska i močvare izrastaju stambeni blokovi, zgrade Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije, Muzeja savremene umetnosti, Saveznog izvršnog veća, novog Kongresnog centra „Sava“, hotela Jugoslavija, Fakulteta dramskih umetnosti. Snimci su napravljeni u dokumentarističkom maniru u cilju beleženja promena i razvoja, ali sa ove vremenske distance, mogu delovati i kao dokazni materijal, svedočanstva u slučajevima narednih brisanja i izmena pejzaža.

——–

Raco Bulatović (1923-2008) rođen je u Đakovici, bio je učesnik Narodnooslobodilačke borbe. Posle rata bio je oficir JNA, zatim zaposlen u Službi državne bezbednosti, i referent za bezbednost Direkcije Jugoslovenskih pošta i telefona (PTT) u Beogradu.

Fotografijom se bavio najpre amaterski, zatim i profesionalno. Bio je ratni fotoreporter, a posle rata je nastavio sa fotografskim angažmanom i od 1949. je izlagao u zemlji i inostranstvu. Njegove fotografije objavljivane su u „Politici“, „Borbi“, „Večernjim novostima“, zatim u brojnim knjigama i monografijama. Šezdesetih godina bio je među aktivnijim i nagrađivanim članovima foto kluba „Beograd“. Bio je predsednik Odbora za fotografiju Foto-kino saveza Jugoslavije (1960–1962), predsednik foto-kluba „Beograd“ (1964–1966), organizator prvog simpozijuma foto umetnika Jugoslavije (1961). Održao samostalne izložbe u Beogradu (1962) i Zemunu (1977). Dobitnik je brojnih nagrada, među kojima su Plaketa grada Beograda (1984), Povelja borcu oslobodiocu Beograda (1944), Orden za hrabrost, Orden zasluga za narod, Orden bratstva i jedinstva. Bio je član Foto saveza Jugoslavije, Foto saveza Srbije, Foto kluba „Beograd“ i ULUPUDS-a (Sekcije likovnih umetnika fotografije).

——–

Dunja Brkić završila je osnovne i master studije istorije umetnosti na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu, a 2025. godine položila je stručni ispit za sticanje zvanja kustosa u Narodnom muzeju u Beogradu. Njena interesovanja prvenstveno su usmerena ka razumevanju i analizi društvenih, istorijskih i političkih dešavanja i umetničkih promena i procesa koji su obeležili 20. vek, uz praćenje savremenih umetničkih tokova i tendencija.

———

Ciklus fotografskih izložbi „Iz Centra“ pokrenut je u galeriji Artget 2025. godine, a zamišljen je kao niz studija slučaja, sa ciljem da se preispitaju dosadašnje fotografske prakse i odnos Centra i Galerije Artget prema promenama i gibanjima na fotografskoj sceni. Kao polazište razmatraju se fotografije koje se čuvaju u Kulturnom centru Beograda, u Kolekciji „Oktobarski salon“, kao i pokloni autora Centru u znak zahvalnosti na dobroj saradnji ili kao izraz poštovanja za rad Centra, ali i otkupi Grada Beograda predati Centru na čuvanje.